
Baza wiedzy
Jak najchętniej komunikują się różne pokolenia i co zrobić, żeby znalazły wspólny język?
Różnice w sposobie komunikacji poszczególnych pokoleń mogą utrudniać współpracę, wzmacniać stereotypy, a nawet prowadzić do konfliktów. Dotyczą najczęściej wykorzystywanych narzędzi i stylu komunikacji, języka i kontekstów kulturowych, które w tej komunikacji się pojawiają. Wynikają z różnych doświadczeń i stylu życia poszczególnych pokoleń oraz ze zmian technologicznych. Przyjrzyjmy się preferencjom komunikacyjnym poszczególnych generacji, pamiętając, że to uproszczony obraz i że wielu z nas nie mieści się w jego ramach:
BABY BOOMERS (pokolenie wyżu demograficznego)
- Pamiętają doskonale czasy bez komputerów i Internetu. I często wspominają je z nostalgią.
- Lubią komunikować się tak bezpośrednio, jak to tylko możliwe, dlatego ich pierwszym wyborem są zwykle
rozmowy twarzą w twarz, drugim – telefon. W ten sposób pozyskują i przekazują informacje, ale także
budują relacje. - Większość z nich korzysta z poczty elektronicznej, ale zdecydowanie wola bezpośredni kontakt.
- Za irytujące uważają wiadomości tekstowe, choć pandemia (izolacja, wzrost poziomu wykorzystania telefonów
komórkowych) nieco ich do tej formy komunikacji przekonała. - Coraz chętniej sięgają po smartfony, jednak korzystają z nich przede wszystkim do prowadzenia rozmów
telefonicznych, czasem do wysyłania wiadomości. - Stopniowo zaczynają korzystać z mediów społecznościowych i komunikatorów, jednak wciąż wolą tradycyjne
formy komunikacji. - Za przejaw szacunku uważają poprawność językową i pewną formalność komunikacji. Ich własną komunikację
cechuje wysoka kultura osobista. - Cenią precyzyjne i konkretne przekazy, wolne od manipulacji.
- Unikają slangu oraz nadmiernie technicznego żargonu.
POKOLENIE X
- Ich preferencje komunikacyjne kształtowały się w czasie przechodzenia od analogowych do cyfrowych form
komunikacji – do dziś skutecznie te formy łączą. - Dorastali w czasach, gdy powszechna była telefonia stacjonarna, dlatego cenią rozmowy telefoniczne, jako
skuteczny sposób na szybkie załatwienie sprawy i budowanie relacji. - Są pierwszym pokoleniem użytkowników poczty elektronicznej i do dziś w środowisku zawodowym chętnie
korzystają z e-maila – pozwala im na przemyślane formułowanie wiadomości oraz archiwizowanie korespondencji. - Nie są tak negatywnie nastawieni do wysyłania SMS-ów jak pokolenie baby boomers, jednak nie lubią ich
tak bardzo jak milenialsi. - Smartfony wykorzystują głównie do celów zawodowych oraz utrzymywania kontaktów rodzinnych.
- Wielu przedstawicieli tego pokolenia przyzwyczaiło się do korzystania w pracy z takich narzędzi, jak Slack czy
Microsoft Teams i docenia ich efektywność w komunikacji zespołowej, choć lubią je zdecydowanie
mniej niż milenialsi i pokolenie Z. - W komunikacji cenią bezpośredniość i konkrety. Lubią szybkie przechodzenie do sedna sprawy.
- Choć ich komunikacja jest mniej formalna niż pokolenia baby boomers, podobnie jak ich starsi koledzy
unikają slangu i modnych zwrotów – uważają je za mało profesjonalne.
POKOLENIE Y
- Gdyby przedstawiciele tego pokolenia mieli wybór pomiędzy telefonem wyłącznie do rozmów głosowych a
telefonem wyłącznie do wysyłania wiadomości, większość z nich wybrałaby ten drugi. Chcą
otrzymywać wiadomości i odpowiadać na nie w dogodnym dla nich czasie, a SMS-y dają im taka możliwość. - Rozmowa telefoniczna, podobnie jak u zetek, budzi w nich niepokój, dlatego niechętnie sięgają po telefon.
- Dzięki smartfonom są niemal nieustannie online – przeglądają strony internetowe, korzystają z mediów
społecznościowych, robią zakupy, słuchają muzyki. Jednocześnie uważają je za ważne narzędzie pracy. - Są bardzo aktywni w mediach społecznościowych – prywatnie na Facebooku, Instagramie, Twitterze,
TikToku, zawodowo na LinkedIn. - Często komunikują się w grupach i tworzą społeczności wokół swoich zainteresowań (np. grupy na Facebooku,
fora internetowe, grupy na Discordzie). - W pracy chętnie korzystają z platform do komunikacji w czasie rzeczywistym, takich jak Slack, Discord,
Zoom czy Teams i doceniają ich efektywność. - Lubią konsumować i udostępniać treści wizualne, np. zdjęcia, GIF-y i krótkie filmy. Dlatego platformy
takie jak Instagram, Snapchat i TikTok są dla nich tak atrakcyjne. - Preferują luźniejszy, mniej formalny styl komunikacji, także w środowisku zawodowym.
POKOLENIE Z
- Podobnie jak pokolenie baby boomers, zetki lubią komunikację twarzą w twarz, jednocześnie – tak jak
milenialsi – nie lubią rozmów telefonicznych – 60% zetek boi się zadzwonić do lekarza, żeby umówić się na
wizytę. Wolą skorzystać z aplikacji lub platformy opartej na smsach. - 95% osób z pokolenia Z posiada smartfony, co czyni tę generację najbardziej zależną od urządzeń mobilnych
grupą demograficzną. - Media społecznościowe odgrywają bardzo ważną rolę w kształtowaniu stylu komunikacji pokolenia Z.
Zetki opanowały sztukę przekazywania znaczenia za pomocą minimalnej liczby słów. Cenią sobie efektywność
komunikacji, dlatego korzystają ze skrótów, akronimów i emotikonek, by szybko i skutecznie przedstawiać
swoje pomysły. - Wizualne elementy komunikacji to w ich przypadku nie dodatki do przekazu, ale jego integralna część –
emotikony, GIF-y i memy oddają ich emocje, dookreślają ton komunikacji, wprowadzają
odniesienia kulturowe, humor i ironię. - W komunikacji z pokoleniem Z najlepiej od razu przejść do sedna – wysłać SMS-a, zaktualizować kalendarz,
wysłać zaproszenie online. A także zapomnieć o długich prezentacjach – zetki wyłączą się przed wyświetleniem
5 slajdu. Najlepiej wybrać kilka najważniejszych danych i przedstawić je w formie atrakcyjnej wizualizacji. - Zetki są bardzo świadome długoterminowych konsekwencji swojej działalności online, dlatego wybierają metody
komunikacji, które zapewniają im większą kontrolę nad ich cyfrowym śladem. - W komunikacji chętnie korzystają ze sztucznej inteligencji i chatbotów.
- Świetnie czują się w środowisku, które oferuje współpracę i informacje zwrotne w czasie rzeczywistym, dlatego chętnie korzystają z takich narzędzi, jak
Slak, Trello, Google Workspace, Mural czy Asana. - Głęboko cenią swoją indywidualność, wiec odrzucają komunikację masową – zdecydowanie wolą spersonalizowane
treści.
Przed 2020 r. różnice w preferencjach poszczególnych pokoleń dotyczące narzędzi i kanałów komunikacji były wyraźniejsze niż dziś. Towarzysząca pandemii praca zdalna wymusiła błyskawiczne wdrożenie i opanowanie narzędzi technologicznych umożliwiających pracę zdalną i usprawniających komunikację.
Wszyscy pracownicy biurowi, bez względu na swoją przynależność pokoleniową musieli opanować i oswoić technologie komunikacyjne, bez których ich praca nie byłaby możliwa. To zniwelowało część różnic pomiędzy pokoleniami.

Wiemy już, jak różnią się preferencje komunikacyjne poszczególnych pokoleń. Teraz warto zadać sobie pytanie, jak się spotkać i znaleźć wspólny język? A także, jak wykorzystać różnice, żeby jako zespół działać skuteczniej i efektywniej?
1. Poznaj swoich odbiorców
Zapoznaj się z ogólnymi preferencjami komunikacyjnymi różnych pokoleń, ale unikaj działania w oparciu o
jakiekolwiek założenia na ich temat. Zamiast tego angażuj się w rozmowy z ludźmi, aby poznać ich indywidualne
preferencje. Takie podejście świadczy o szacunku i pomaga dostosować komunikację w zespole do potrzeb
wszystkich tworzących go osób.
2. Nie działa? Spróbuj czegoś innego
Jeśli wybrana przez Ciebie metoda komunikacji nie rezonuje z kimś, bądź gotów/-a zmienić swoje podejście. Na
przykład, jeśli współpracownik nie odpowiada na Twoje e-maile, rozważ wysłanie krótkiej wiadomości tekstowej
lub zaproponuj rozmowę wideo.
3. Bądź elastyczny/-a
Jeśli jesteś przyzwyczajony/-a do formalnych raportów, a członkowie Twojego zespołu z pokolenia milenialsów
wolą zwięzłe prezentacje, spróbujcie spotkać się w połowie drogi. Może to oznaczać dodawanie elementów wizualnych
do raportów lub prezentację kluczowych wniosków na slajdach. Gotowość wyjścia z Waszych stref komfortu pozwoli Wam poprawić efektywność współpracy.
4. Język i słownictwo
Młodsze i starsze pokolenia często używają charakterystycznych dla siebie słownictwa i stylu komunikacji. Niektóre wyrażenia branżowe wykorzystywane przez bardziej doświadczone osoby mogą nie być niezrozumiałe dla młodszych. Z drugiej strony, młodsi powinni pamiętać, że oczywiste dla nich skróty czy wyrażenia slangowe mogą być
zagadką dla starszych. Najważniejsze, żeby nie krytykować i nie wyśmiewać się nawzajem. Podstawą porozumienia jest zawsze wzajemny szacunek.
5. Angażuj różne style i narzędzia komunikacji
Postaraj się znaleźć podejście, do którego każdy może się dostosować. Nie zawsze będziesz w stanie zaspokoić oczekiwania wszystkich, możesz jednak poznać ich preferencje i starać się angażować w różnych sytuacjach różne style i narzędzia komunikacji.
6. Łącz przedstawicieli różnych pokoleń
Do zespołów i pracy nad konkretnymi projektami zapraszaj pracowników w różnym wieku, upewniając się, że zarówno nowi, jak i długoletni pracownicy mają możliwość zabrania głosu i czują się komfortowo, dzieląc się swoimi opiniami i pomysłami.
7. Zbieraj opinie
Zebranie informacji zwrotnej od pracowników na temat metod komunikacji to najszybszy sposób na stworzenie skutecznej strategii komunikacji dla wszystkich pokoleń.
8. Bądź wzorem do naśladowania
Pokaż ludziom, że potrafisz pójść na kompromis w kwestii metod komunikacji. Możesz np. na co dzień w komunikacji korzystać z takich narzędzi, jak Slack czy Teams, natomiast regularnie spotykać się z członkami zespołu osobiście, żeby omówić ważniejsze tematy.
Komunikacja międzypokoleniowa wymaga pracy. To wyzwanie, ale również ogromna szansa na wymianę doświadczeń i wiedzy. Zrozumienie kontekstu, empatia, dostosowanie języka i wykorzystanie technologii to kluczowe elementy, które mogą pomóc w zbudowaniu efektywnego dialogu między różnymi pokoleniami.