Złudzenia optyczne
Metoda aktywizująca: Praca w grupach/ parach, Dyskusja
KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA:
Ćwiczenie ma na celu uświadomienie uczestnikom, jak działają nieświadome uprzedzenia pokoleniowe poprzez analogię ze złudzeniami optycznymi - jak nasz umysł stosuje uproszczenia, które prowadzą do błędnych założeń. Uczestnicy dowiedzą się też, jak ten mechanizm wpływa na nasz sposób postrzegania innych pokoleń w pracy.
CZAS TRWANIA:
30-60 min
CELE:
- Zrozumienie, jak działa percepcja i dlaczego nasz umysł wprowadza skróty, które mogą prowadzić do błędnych założeń.
- Uświadomienie, jak nieświadome uprzedzenia pokoleniowe wpływają na współpracę w zespole.
- Rozpoznanie, jak stereotypy mogą wpływać na decyzje w pracy i jak można się z nimi zmierzyć.
PRZEBIEG AKTYWNOŚCI
Wprowadzenie (10 min)
Prowadzący rozpoczyna ćwiczenie od wyjaśnienia, jak działają złudzenia optyczne. Tłumaczy, że takie złudzenia optyczne pokazują, jak nasz mózg, zamiast analizować każdą informację, stara się zaoszczędzić czas i energię, tworząc uproszczoną wersję rzeczywistości. To samo dzieje się z naszymi przekonaniami na temat ludzi. Zobacz prezentację, która jest załącznikiem do tej aktywności.
Wstęp do tematu nieświadomych uprzedzeń (10 min)
- Prowadzący wyjaśnia, że podobnie jak w przypadku złudzeń optycznych, mamy tendencję do upraszczania naszych przekonań i sądów o innych ludziach, w tym reprezentantów różnych pokoleń, na podstawie wcześniejszych doświadczeń, przekonań kulturowych, informacji, które otrzymujemy z mediów czy z otoczenia. Nasz umysł nie jest w stanie przetworzyć ogromu danych, więc sięga po uproszczenia. Często te uproszczenia są nieświadome, ale mogą prowadzić do błędnych założeń o ludziach z innych pokoleń. Na przykład:
- „Starsze osoby nie nadążają za nowymi technologiami.”
- „Młodsze pokolenie jest zbyt roszczeniowe i nie chce się zaangażować w pracę.”
Ćwiczenie na nieświadome uprzedzenia pokoleniowe (10 min)
- Uczestnicy dostają zestaw zdań, które mają ocenić na podstawie swoich osobistych odczuć i przekonań:
- „Chciałbym/chciałabym pracować z młodszym szefem, bo potrafi wykorzystać w pracy zespołu nowoczesne narzędzia”
- „Osoby w moim wieku są bardziej doświadczone i potrafią podejmować mądre decyzje.”
- „Młodsze pokolenie nie szanuje tradycji i nie angażuje się w pracę.”
- „Starsze osoby nie rozumieją dynamiki dzisiejszego rynku pracy.”
- Więcej przykładów znajdziesz w załączniku do tej aktywności.
Dyskusja (15 min)
- Uczestnicy oceniają te zdania, zastanawiają się wspólnie, skąd mogą pochodzić takie przekonania, a następnie rozmawiają o tym, jak te stereotypy mogą wpływać na współpracę między pokoleniami. W dyskusji warto uwzględnić pytania:
- Jakie doświadczenia mogły wpłynąć na te przekonania?
- Jak te przekonania mogą wpływać na efektywność pracy w zespole międzypokoleniowym?
Podsumowanie (10 min)
- Prowadzący zbiera wnioski z dyskusji, podkreślając, że podobnie jak w przypadku złudzeń optycznych, niektóre przekonania i uprzedzenia dotyczące innych pokoleń, mogą prowadzić do błędów. Zwraca uwagę na to, jak istotne jest, aby być świadomym tych uprzedzeń i starać się je przełamywać, by poprawić współpracę międzypokoleniową w zespole. Kluczowe pytania podsumowujące:
- Jakie działania możemy podjąć, aby przełamać nieświadome uprzedzenia pokoleniowe w zespole?
- Jak możemy bardziej świadomie współpracować z osobami z różnych pokoleń, by lepiej wykorzystać ich mocne strony?
Materiały:
- Prezentacja z wyjaśnieniami i przykładami złudzeń optycznych
- Kartki z testem
- Kartki do zapisywania odpowiedzi i wniosków
- Długopisy, markery
- Flipchart lub tablica do zapisywania wniosków
Wskazówki dla prowadzących:
- Ćwiczenie ma na celu wywołanie refleksji na temat uprzedzeń, które mamy nie tylko wobec innych.
- Prowadzący powinien zadbać o zbudowanie atmosfery zaufania, aby uczestnicy poczuli się swobodnie w dzieleniu się swoimi przemyśleniami.
- Rekomendujemy zainicjowanie dyskusji o tym, jak media, kultura organizacyjna i społeczne przekonania wpływają na nasze postrzeganie różnych pokoleń.